Ostatnie wydarzenia w świecie sztucznej inteligencji są co najmniej interesujące, a wszystkie z nich dotyczą firmy Anthropic i ich nowych modeli. Dwa miesiące temu opisywaliśmy Claude Mythos jako rzekomo bardzo skuteczne narzędzie do wyszukiwania podatności oraz przygotowywania exploitów. Z powodu – w teorii realnej – możliwości nieautoryzowanego użycia przez różne osoby dostęp do tego modelu został ograniczony w ramach projektu Glasswing do największych korporacji informatycznych.
Dokładnie w ubiegłym tygodniu zaprezentowany został jednak kolejny model Fable 5. Miał posiadać możliwości Claude Mythos, ale z zastrzeżeniem, że dla pewnych „tematów” w tle odpowiedź zostanie udzielona przez mniej zaawansowany model, czyli Opus 4.8. Była to w zasadzie forma łagodnej cenzury, która miała być zabezpieczeniem przed użyciem modelu do mniej właściwych zadań. Oczywiście znalezienie obejścia zajęło jeden dzień – więcej szczegółów znajduje się we wpisie użytkownika @elder_plinius.
🚨 JAILBREAK ALERT 🚨
ANTHROPIC: PWNED 🫡
FABLE-5: LIBERATED 🦋
let’s start with the 🐘…
the consensus seems to be that this has been one of the most disappointing model drops of all time, effectively preventing legitimate researchers from contributing their talents to our… pic.twitter.com/Z0vdPIt4vY— Pliny the Liberator 🐉󠅫󠄼󠄿󠅆󠄵󠄐󠅀󠄼󠄹󠄾󠅉󠅭 (@elder_plinius) June 10, 2026
12 czerwca Anthropic otrzymał „nakaz” zablokowania dostępu do modeli Fable 5 oraz Mythos dla wszystkich cudzoziemców przebywających na terenie USA i poza nim – w tym pracowników Anthropic. W celu realizacji tego obowiązku firma podjęła decyzję o globalnym wyłączeniu obu modeli. Zaznaczono jednocześnie, że podjęto starania zmierzające do wyjaśnienia tej sytuacji oraz w konsekwencji możliwości przywrócenia dostępności kluczowych modeli.
Wymieniany przez administrację USA powód to rzecz jasna „bezpieczeństwo narodowe”, ale według Anthropic w otrzymanym wezwaniu brak konkretnego określenia, jaki aspekt tych modeli stał się problematyczny. Firma stwierdza, że nieoficjalnie wymienia się możliwość obejścia cenzury modelu Fable 5, chociaż jednocześnie nie dostrzega w przedstawionych sposobach „ataku” szczególnego zagrożenia.
Pomijając ewentualną zasadność obaw amerykańskich polityków, to mamy do czynienia z pierwszym przypadkiem, gdy działania władz skutkują blokadą modelu sztucznej inteligencji. Jeśli ten trend się utrzyma, a co gorsze, pomysł zostanie entuzjastycznie przyjęty także w innych państwach, będzie to poważne zagrożenie dla rozwoju AI i ogólnie pojętego biznesu. Jak wiadomo, wystarczy poinformować, że dany model jest „niebezpieczny”, a większość obywateli zaakceptuje idee polityków – niektórzy pewnie pomogą też w ich realizacji. Szerszej o zjawisku przekładania „bezpieczeństwa” ponad inne prawa pisałem w tym tekście.
Same próby wpływania na różne prywatne przedsiębiorstwa są naganne. Nie powinno być żadnej ingerencji władz i (skądinąd) sztucznego blokowania rozwoju. Są różne opinie o modelach Anthropic i ich jakości, co nie oznacza, że poziom zaawansowania tych modeli jest niski. Pozostaje mieć nadzieję, że Anthropic w niedalekiej przyszłości udostępni model o analogicznych funkcjonalnościach (nawet z wbudowaną i trudniejszą do ominięcia cenzurą), ale pod inną nazwą.
Ostatecznie podobne działania polityków doprowadzą do przeniesienia największych firm technologicznych do Azji. Oprócz poprawy sytuacji ekonomicznej – bo w tej części świata nie przyjęły się m.in. niepotrzebne regulacje „ekologiczne” – spowoduje to brak zbędnych ingerencji władz. A jeśli takowa ingerencja zostanie podjęta, to najpewniej z powodu logicznych przesłanek i będzie słuszna, ponieważ chociażby w Chinach panuje merytokracja – na szczycie są jednostki, które wykazują się największymi kompetencjami.
Masowy odpływ korporacji będzie miał lawinowy wpływ także na mniejsze podmioty, co w końcu spowoduje spadki jakości życia każdego obywatela. Niestety, ale to też zostanie przedstawione jako konieczne skutki „dbania o bezpieczeństwo” i pewnie podobna narracja przekona większość obywateli.
